Wie aan Side (of Antalya of Alanya) denkt, denkt waarschijnlijk eerst aan zon, zee en all-inclusive resorts. En eerlijk is eerlijk, ook wij genoten van het gemak van het zwembad voor de deur en het buffet dat altijd klaarstaat. Maar al voor we aankwamen, begon het te kriebelen. We wilden meer zien. Niet alleen genieten, maar ook ontdekken. En wat bleek? Rondom Side ligt een wereld vol verhalen, ruïnes, natuurpracht en verborgen plekken die ons écht verrasten. In dit artikel deel ik de uitstapjes langs de Turkse Rivièra die ik met ons gezin heb gemaakt. En die de vakantie omtoverden tot een ware ontdekkingsreis!

Laat dat ligbed dus even voor wat het is, stap in je huurauto, en ontdek waarom Side (of Antalya of Alanya) een van de meest veelzijdige bestemmingen aan de Turkse Rivièra is.

De oude stad van Side: tussen tempels, haven en toeristen

Side zelf heeft veel meer charme dan ik had verwacht. De oude stad is als een ansichtkaart: geplaveide straatjes, antieke zuilen die gewoon midden in het centrum staan, winkeltjes die zich tussen ruïnes hebben genesteld. We slenterden er op een warme namiddag naartoe en belandden uiteindelijk bij de tempel van Apollo. De zuilen rijzen op uit het niets met uitzicht op zee. Het licht van de ondergaande zon maakte het bijna magisch.

Het is er gezellig druk en er hangt een levendige sfeer. Muzikanten spelen melodietjes op straat en de geur van versgebakken gözleme komt je tegemoet. Op verschillende plekken loop je over glazen platen, zodat je de originele Romeinse funderingen nog goed kunt zien.

Parkeren kan net buiten het autovrije centrum, waar een betaalde parkeerplaats is. Vanaf daar is het een kleine tien minuten lopen. Verblijf je in Side, maak dan gebruik van de voordelige witte busjes die je er heen brengen. De ruïnes zijn vrij toegankelijk, al heb je voor het museumtheater wel entreekaartjes nodig.

Varen over de Green Canyon: een oase van rust

Na een paar dagen zwembad, strand en cultuur besloten wij tijdens onze vakantie aan de Turkse kust de natuur op te zoeken. De Green Canyon, op iets meer dan een half uur rijden van Side, was een van de hoogtepunten van onze reis. Hier vind je geen enthousiaste verkopers of drukte, maar stilte, frisse lucht en groen zover je je kunt kijken. Heerlijk!

We boekten een boottocht door de kloof, dat omringd wordt door steile kliffen en dennenbossen en indrukwekkende bergen in de verte. Het water is smaragdgroen en we vaarden haast geruisloos over het oppervlak. Heerlijk was het om er zo even tussenuit te zijn. Bij terugkomst op het vasteland kregen we een eenvoudige maar lekkere lunch in een restaurantje aan het water.

Deze boottocht is echt een aanrader: het is ontspannen, lekker rustig in de prachtige natuur en het geeft een compleet ander beeld van deze regio. Veel tours vertrekken vanaf de pier bij Oymapinar, waar ook geparkeerd kan worden.

Terug in de tijd: Seleukia, Aspendos en Perge

Als je, zoals ik, houdt van geschiedenis, dan gaat je hart rondom Side zeker sneller kloppen. Overal liggen resten van oude beschavingen. De ene plek groot en groots, de andere stil en verlaten, maar allemaal indrukwekkend. Alexander de Grote, de Grieken en de Romeinen hebben hier hun sporen nagelaten. En het mooie is, alles is ook nog eens behoorlijk goed bewaard gebleven!

Seleukia

Seleukia vond ik misschien wel de meest verrassende ontdekking. We reden erheen via een hobbelige weg en parkeerden aan de rand van het bos. Geen andere toerist te bekennen. Alleen de geur van dennennaalden, het gezang van vogels, en tussen het groen de resten van een stad die ooit bloeide onder Alexander de Grote. De kinderen klommen over muurtjes en staken hun hoofd door ruïnes van oude poorten en vermaakten zich zo goed in de schaduw. En het mooiste? Het was helemaal gratis.

Onderweg er naar toe dacht ik even, waar komen we toch uit. En met een uurtje heb je deze ooit grote stad wel goed bekeken. Maar het is echt de moeite waard hierheen te gaan. Vanwege de warmte kun je het beste in de ochtend of namiddag gaan.

Aspendos

Aspendos, een uurtje verderop, is het tegenovergestelde. Groots en indrukwekkend. Ooit was dit een van de belangrijkste steden van Pamphylië. Omdat het land tot hier bevaarbaar was, werd de stad rijk door handel in zout, olie en wol. Alexander de Grote bezette de stad, de Romeinen namen het daarna over en in de Byzantijnse periode raakte de stad in verval. Het amfitheater, dat tot de best bewaarde ter wereld hoort, is gebouwd in de tijd van keizer Marcus Aurelius en had plek voor maar liefst 12.000 toeschouwers. En het is nog zo goed in takt (behalve de beelden die alles ooit sierden) dat je helemaal meegenomen wordt naar vervlogen tijden. We gingen op een rustige ochtend en hadden het bijna voor onszelf. Vanaf de hoogste rijen kijk je naar het podium beneden en tegelijkertijd uit over het landschap. Wat moet dit een fantastische stad geweest zijn in de tijd van de Romeinen.

Behalve het amfitheater vind je nog meer resten van de stad. Die zijn ook zeker de moeite waard om te bezoeken. Dus loop gerust eens rond. Zo ontdek je een Romeins aquaduct, een nymphaeum (monument voor nimfen) en de agora (centrale plein).

Je betaalt een kleine entree fee. En bij de ingang heb je toiletten en kraampjes voor drinken, snacks en ijsjes. De ijsjes vond ik wel belachelijk duur (4 Euro voor een waterijsje!).

Perge

De allermooiste Romeinse plek om te bezoeken aan de Turkse Rivièra is absoluut Perge. Perge ligt vlak bij Antalya en is goed te combineren met Aspendos. Je loopt tussen tempels, stadspoorten en zuilengalerijen door een terrein dat ooit de hoofdstad van Pamphylië was. De site is echt enorm, met veel open stukken, dus we waren blij dat we water, snacks en zonnehoedjes bij ons hadden. Ook hier zijn de restanten indrukwekkend, maar wat het extra mooi maakt is dat er relatief weinig mensen zijn, waardoor je de plek echt in je eigen tempo kunt ervaren.

Je ziet hier duidelijk hoe de hoofdstraat ooit was, met een waterkanaal door het midden en bruggetjes eroverheen. De groeven in de weg verraden waar ooit paardenkarren hebben gereden. Bovendien is nog lang niet alles blootgelegd en worden er nog iedere dag nieuwe vondsten gedaan of stukjes historie naar tevoorschijn gebracht. In een van de vertrekken aan de hoofdweg schoof ik met mijn voet wat grind opzij en er verscheen een stuk mozaiek op de vloer! Mijn hart maakte een sprongetje en ik voel de opwinding van toen nog nu ik er zo over schrijf.

Bij Perge betaal je ook entree. Bij de ingang is een kleine kiosk waar je ook water of ijs kunt kopen. Parkeren is gratis, eenvoudig en goed aangegeven. Trek voor een bezoek aan Perge maar goed de tijd uit. In een uur heb je een leuke indruk, maar voor een volle beleving ben je zeker uren zoet. Naast Jerash in Jordanië en natuurlijk Rome vind ik Perge een van de mooiste Romeinse sites ter wereld.

Koel en krachtig: de watervallen van Side en omgeving

Na zoveel stenen, geschiedenis en warmte, hadden wij ook wel weer eens behoefte aan iets fris. De regio rondom Side is verrassend rijk aan watervallen, elk met een eigen karakter. Wij bezochten er drie watervallen bij Side.

Manavgat waterval

De Manavgat waterval, vlak bij het gelijknamige stadje, is breed en krachtig. Geen spectaculaire hoogte, maar juist het brede water dat donderend naar beneden komt, is indrukwekkend. Hier komen ook veel locals, wat het een gezellige en authentieke sfeer geeft. Rondom staan kraampjes waar je verse granaatappelsap kunt proeven of een souvenirtje kunt scoren.

Kurşunlu waterval

Een stukje verder landinwaarts ligt de Kurşunlu waterval, diep verscholen in een groen natuurpark. Over kleine bruggetjes, bospaden en trappen wandel je naar de val zelf: een smalle, sierlijke waterval in een bijna sprookjesachtige omgeving. We maakten er een picknick van en lieten de kinderen met hun voeten in het koude water spelen. Ook achter de waterval staan is erg leuk, en verfrissend op een warme dag. In dit mooie natuurpark lijkt het alsof je door een stukje jungle loopt.

Voor een bezoek aan deze waterval betaal je 1,5 Euro entree en het is goed te combineren met een bezoek aan de Romeinse stad Perge. Dat ligt namelijk maar zes minuutjes van elkaar vandaan.

Düden waterval

Het contrast kon haast niet groter zijn met de Düden waterval, aan de rand van Antalya. Hier stort het water met enorme kracht van een klif rechtstreeks in zee. Vanaf een platform kun je het spektakel van dichtbij bekijken. En je zult merken dat je nat wordt van de waternevel, hoe warm het ook is. Dit is de meest spectaculaire waterval van allemaal. Iets meer landinwaarts kun je de Düden waterval ook bekijken, nog voordat deze de zee in klettert. In een mooi aangelegd park wandel je langs het kolkende water. En je kunt er zelfs ook onderdoor lopen in een grot.

De Külliye Moskee: bijzondere architectuur

Tijdens onze rit naar de Green Canyon en de Manavgat waterval reden we er langs en we besloten te stoppen. De Külliye Moskee is een van de grootste in de regio. Wat direct opvalt, is de serene rust rondom het gebouw. Geen toerist te bekennen toen wij er waren.

Van buiten is het een imponerend bouwwerk met meerdere koepels en minaretten, van binnen straalt het vooral rust uit en is de moskee adembenemend mooi. Zacht tapijt, lichtinval door gekleurde ramen, veel blauwtinten en interessante geometrische patronen. We werden vriendelijk begroet en met respect voor de kleding voorschriften mochten we buiten gebedstijd binnen een kijkje nemen.

Je betreedt de moskee zonder schoenen; die laat je bij de ingang achter in een rek. Vrouwen moeten hun hoofd bedekken, maar bij de ingang liggen sjaals klaar.

Oymapinar stuwdam en Romeinse brug

Onderweg naar de Green Canyon kom je langs twee plekken die zeker ook de moeite waard zijn om te bezoeken. De Oymapinar stuwdam ligt tussen de bergen en houdt een enorme hoeveelheid water tegen. Je kunt bij verschillende uitkijkpunten stoppen en de diepte in kijken. En voor de kinderen: wie kan het verste steentjes gooien?

En dan nummer 10. Even verderop ligt een Romeinse brug van bijna 2000 jaar oud. Geen toeristische hotspot, geen entree, geen stalletjes. Ook geen mogelijkheid om dichterbij te komen, dus je moet het wel doen met uitzicht vanaf een afstandje. Maar man, wat indrukwekkend is dit bouwwerk, zeker als je bedenkt hoe oud het is!

Wat te doen in Side? Dit dus!

Wat begon als een strandvakantie, werd voor ons een reis vol ontdekkingen. Side is zóveel meer dan een resortbestemming. Net als de andere steden aan de Turkse Rivièra, zoals Antalya en Alanya. De rijke geschiedenis, de afwisseling tussen cultuur en natuur en de vriendelijkheid van de mensen maken dit gebied tot een verrassend veelzijdige parel aan de Turkse kust. Het is eigenlijk echt een gemis als je niet even van je strandbedje komt een één van deze plekken te bezoeken. En leuk extraatje: er is veel fruitteelt in deze omgeving. Dus kijk goed om ergens te stoppen voor verse sinaasappels.

Of je nu houdt van oude steden, verborgen watervallen of rustige boottochten: uitstapjes rondom Side bieden het allemaal.