Veel artikelen gaan over reizen met kinderen. Of over een babymoon, als laatste vakantie met je partner voor je baby komt. Maar laten we het eens hebben over een kinderwens hebben en graag reizen. Het klinkt alsof die twee prima naast elkaar kunnen bestaan. En meestal is dat natuurlijk ook zo. Tot je daadwerkelijk probeert zwanger te worden en ontdekt hoeveel vragen er ineens aan een simpele reisboeking kunnen kleven.
Kunnen we daar eigenlijk wel naartoe als ik misschien zwanger ben? Hoe zit het met vaccinaties? Is er malaria? Komt het zikavirus er voor? Stel dat ik deze maand zwanger raak? En misschien nog wel lastiger: wat als ik níét zwanger raak? Laat ik dan een prachtige reis schieten voor iets waarvan ik helemaal niet weet wanneer het gaat gebeuren?
Ik weet uit eigen ervaring hoeveel een kinderwens met je kan doen als zwanger worden niet vanzelf gaat. Je leeft van maand tot maand. Hoop, wachten, teleurstelling en opnieuw beginnen. En ondertussen gaat de rest van het leven gewoon door. Of eigenlijk: je wilt heel graag dat het doorgaat.
Voor mij hoort reizen bij dat leven. Ik wil nieuwe plekken ontdekken, plannen maken en een bestemming om naar uit te kijken. Maar juist wanneer zwanger worden langer duurt, kan dat behoorlijk botsen. Want zet je je reisdromen in de wacht vanwege een zwangerschap die misschien volgende maand begint, maar misschien ook pas veel later? Of nooit?
Die ene reis die uiteindelijk niet doorging
Zelf heb ik ooit een reis naar de Filipijnen geboekt die uiteindelijk niet doorging. Niet omdat we geen zin meer hadden, de vlucht werd geannuleerd of omdat er iets anders tussenkwam. Ik bleek onverwachts (en tegen alle verwachtingen in) in blijde verwachting. Natuurlijk was dat fantastisch nieuws! Onze droom om papa en mama te mogen worden, zou toch uit gaan komen. Tegelijkertijd betekende het ook dat we opnieuw naar onze reisplannen moesten kijken. De Filipijnen waren op dat moment vanwege onder andere het zikavirus geen bestemming waar ik tijdens mijn zwangerschap naartoe wilde reizen. Bovendien, ik zou ongeveer 22 weken zwanger zijn. Backpacken met een rugzak van 15 kg in een land met tropische temperaturen leek me niet per definitie fijn.
En dat is eigenlijk precies waar dit artikel over gaat. Niet over de vraag of je met een kinderwens nog wel zou ‘moeten’ reizen. Wat mij betreft juist wel. Maar er zijn bestemmingen en soorten reizen waarbij het verstandig is om vooraf even verder te kijken dan die mooie foto’s van tropische stranden. Zeker wanneer je actief probeert zwanger te worden. En je dus nooit weet wanneer die wens in vervulling zal gaan….
Je kunt je leven niet eindeloos in de wacht zetten
Misschien is dat wel het lastigste aan een langer durende kinderwens: je weet niet hoe lang het duurt. Als iemand je zou vertellen dat je over drie maanden zwanger bent, is het misschien helemaal niet zo ingewikkeld om bepaalde plannen even uit te stellen. Maar die zekerheid heb je niet. Het kan volgende maand raak zijn. Of over een half jaar. Of over twee jaar. Misschien volgt er een fertiliteitstraject. Misschien verandert je hele planning onderweg nog tien keer. En daar komt nog eens bij dat bepaalde fertiliteitskosten bijkomend zijn, zoals eitjes invriezen kosten. Dat doet natuurlijk ook wat met je spaargeld dat je over houdt voor je reizen.
Moet je in de tussentijd dan maar geen verre reizen maken?
Ik denk dat iedereen die langer heeft geprobeerd zwanger te worden iets van dat dilemma zal herkennen. Je wilt rekening houden met die enorme wens, maar je wilt ook niet dat alles in je huidige leven wordt bepaald door iets wat er nog niet is. En juist reizen is voor mij iets wat het leven rijker maakt. Daarom zou ik persoonlijk niet zeggen: boek voorlopig maar helemaal niets meer. Ik zou eerder bewuster naar bestemmingen kijken.
Waarom het zikavirus bij een kinderwens extra aandacht verdient
Een van de bekendste infecties waarmee je bij een kinderwens rekening kunt houden, is het zikavirus. Zika wordt voornamelijk overgedragen door muggen en komt of kwam voor in verschillende tropische en subtropische gebieden.
Voor de meeste mensen veroorzaakt een zikabesmetting geen of slechts milde klachten. Ik las dat het virus wel invloed kan hebben op de vruchtbaarheid van zowel man als vrouw. Het grootste probleem zit bij een zwangerschap. Een infectie tijdens de zwangerschap kan ernstige gevolgen hebben voor het ongeboren kind. Bovendien kan het virus seksueel worden overgedragen.
Daardoor is Zika niet alleen iets om over na te denken wanneer je al zwanger bent. Ook als je actief probeert zwanger te worden, kan een reis naar een gebied met een actueel of eerder zikarisico consequenties hebben. Afhankelijk van wie er reist en de actuele richtlijnen kan worden geadviseerd om na thuiskomst gedurende een bepaalde periode zwangerschap te voorkomen.
En dat laatste kan behoorlijk ingrijpend voelen als je juist al maanden of misschien jaren hoopt dat het eindelijk lukt. Daarom zou ik bij een kinderwens altijd vóór het boeken de actuele informatie van bijvoorbeeld de GGD, het RIVM, fertiliteitsexperts bij bijvoorbeeld Nij Clinics, centrum voor kinderwens en een reizigersvaccinatiebureau controleren. De situatie rond infectieziekten verandert namelijk. Een lijstje met ‘veilige’ en ‘onveilige’ landen in een blog kan daardoor alweer achterhaald zijn wanneer jij dit leest.
Niet alleen Zika speelt een rol
Zika is misschien het bekendste voorbeeld, maar zeker niet het enige punt om rekening mee te houden. Denk bijvoorbeeld aan malaria. In verschillende populaire verre reisbestemmingen komt malaria voor en afhankelijk van het gebied kan het slikken van malariatabletten worden geadviseerd. Bij een zwangerschap of actieve kinderwens vraagt zowel het risico op malaria zelf als de keuze voor eventuele medicatie om persoonlijk medisch advies.
Ook vaccinaties kunnen meespelen. Voor sommige bestemmingen worden vaccinaties aanbevolen of verplicht die je liever vóór een zwangerschap regelt. Niet ieder vaccin wordt tijdens een zwangerschap op dezelfde manier geadviseerd. Daar komt nog iets praktisch bij: stel dat je nét voor vertrek ontdekt dat je zwanger bent. Hoe is de medische zorg op je bestemming? Ga je een ontspannen rondreis maken door Spanje of zit je straks drie dagen rijden van goede medische zorg in een afgelegen gebied op Sulawesi, Indonesië? Hoe zwaar is de reis? Hoe hoog kom je? Hoe actief zijn je reisplannen, zijn die haalbaar met een groeiende buik en veranderende bekken? Hoe groot is de kans op voedselinfecties? En hoe zit het met je reisverzekering als je plannen door een zwangerschap moeten veranderen?
Dat betekent niet dat je al die bestemmingen moet schrappen. Wel dat een kinderwens soms een goede reden is om nét iets kritischer te kijken naar waar je naartoe gaat. En mogelijk ook pas wat korter vooraf te reis te plannen. Hoewel, in het eerste trimester kotsend boven de wc hangen is ook geen pretje boven hurk wc’s in Azië…
Maar wat als het zwanger worden juist lang duurt?
Dit vind ik zelf een belangrijk deel van het verhaal. Wanneer zwanger worden niet vanzelf gaat, kunnen goedbedoelde adviezen als ‘dan wacht je toch even met die verre reis?’ behoorlijk makkelijk klinken. Want hoelang is even? Drie maanden? Een jaar? Twee jaar?
Als je iedere maand denkt dat je misschien zwanger zult zijn, kun je eindeloos redenen vinden om niets te boeken. Geen verre reis, want misschien ben je dan zwanger. Geen actieve rondreis, want misschien voel je je niet goed. Geen bestemming waarvoor bepaalde vaccinaties nodig zijn. En eigenlijk ook maar niet te ver vooruit plannen.
Voor je het weet staat niet alleen je kinderwens centraal, maar staat je hele leven eromheen stil. Dat vond ik zelf een moeilijke balans. Want natuurlijk wilde ik niets liever dan zwanger worden. Maar ik wilde ondertussen óók leven. En juist door het gevoel te hebben vanalles te moeten laten voor de zwangerschap, kwam er nog zoveel meer focus op te liggen. Dat maakte die periode voor mij juist nog zwaarder.
En misschien bestaat er daarom helemaal geen perfecte oplossing.
Kies niet tussen je kinderwens en reizen, maar reis bewuster
Wat mij betreft hoeft de keuze dus niet te zijn: óf proberen zwanger te worden óf reizen. Je kunt ook andersom denken. Welke bestemmingen passen op dit moment wél goed bij ons?
Misschien schuif je die tropische bestemming met een gezondheidsrisico een tijdje naar achteren en kies je nu voor een roadtrip door Europa. Misschien ga je wel ver weg, maar kies je een land waar de gezondheidsrisico’s voor jouw situatie kleiner zijn. Of je plant een reis die relatief gemakkelijk aangepast kan worden als je voor vertrek ineens twee streepjes op een zwangerschapstest ziet.
Ook de manier waarop je boekt kan verschil maken. Flexibele vliegtickets en accommodaties die je nog kunt annuleren zijn vaak duurder, maar kunnen in zo’n periode ineens veel waard zijn. Hetzelfde geldt voor een goede annuleringsverzekering, al is het belangrijk om vooraf heel precies te controleren wat er rondom zwangerschap wel en niet onder de dekking valt.
En laat je vooral persoonlijk adviseren als je een verre reis overweegt. Internet is fantastisch om inspiratie op te doen, maar een kinderwens, eventuele fertiliteitsbehandelingen, medicijngebruik en je eigen gezondheid zijn persoonlijk. Wat voor de ene reiziger prima kan, hoeft voor de andere niet de verstandigste keuze te zijn.
Misschien is dit juist het moment voor een andere droomreis
Achteraf denk ik dat een kinderwens je reiswereld niet alleen kleiner hoeft te maken. Het kan je ook anders laten kijken. Er zijn zoveel bestemmingen waar je misschien nooit als eerste aan denkt wanneer je droomt van een verre reis. Een roadtrip door de bergen. Een eiland dichter bij huis. Scandinavië. Een treinreis door Europa. Wandelen door spectaculaire natuur zonder dat je naar de andere kant van de wereld hoeft. Wij kozen in de jaren van proberen zwanger te worden voor een rondreis door Europa. We reisden van de Schotse Hooglanden naar het bijzondere Boedapest, naar het oude Athene, naar het mooiste plekje van de wereld in Rome en sloten deze reis af in Sevilla. We hebben echt enorm genoten en het avontuur gevoeld; en tegelijkertijd aan de adviezen van de artsen voor onze kinderwens kunnen voldoen.
Dat neemt natuurlijk niet weg dat het soms gewoon balen is. Zeker als je al lang droomt van één specifieke bestemming en juist die reis voorlopig niet verstandig blijkt. Een kinderwens kan al zoveel onzekerheid met zich meebrengen. Dan kan het behoorlijk zuur voelen als je óók op andere gebieden keuzes moet maken vanwege een zwangerschap die er nog niet eens is. Dat gevoel mag er wat mij betreft ook zijn.
Blijf plannen maken
Als ik één ding heb geleerd van de periode waarin zwanger worden niet vanzelfsprekend was, dan is het dat je niet alles kunt plannen. En laat ik nou juist iemand zijn die dol is op reisplannen maken.
Soms denk je dat je over een paar maanden met z’n tweeën in een vliegtuig zit en blijken er ineens twee streepjes op een test te staan. Soms hoop je juist dat die twee streepjes er eindelijk zijn en boek je maanden later alsnog een reis omdat ze niet kwamen. Je weet het simpelweg niet.
Wat je wél kunt doen, is jezelf goed informeren. Kijk voordat je boekt naar actuele gezondheidsrisico’s op je bestemming. Controleer niet alleen wat wordt geadviseerd voor zwangere reizigers, maar ook specifiek voor vrouwen én mannen met een kinderwens. Bespreek twijfel met je huisarts, GGD of een gespecialiseerd reizigersadviescentrum en kijk kritisch naar vaccinaties, malaria, Zika en de medische voorzieningen op je bestemming.
En daarna?
Blijf als het kan ook dromen. Blijf plannen maken. Blijf reizen. Een kinderwens mag meewegen in de bestemming die je kiest, zonder dat je hele leven tot nader order op pauze hoeft te staan.
Onze reis naar de Filipijnen ging destijds niet door. Daar kwam iets heel bijzonders voor in de plaats. Maar ik weet ook hoe anders datzelfde verhaal voelt wanneer je maand na maand juist níét zwanger blijkt te zijn.
Misschien zit precies daar de balans: rekening houden met de toekomst waarop je zo hoopt, zonder te vergeten dat je ondertussen ook vandaag leeft.
Let op: dit artikel is geschreven vanuit mijn persoonlijke ervaring en is geen medisch advies. Gezondheidsrisico’s en reisadviezen rond zwangerschap en kinderwens kunnen veranderen en verschillen per persoon en bestemming. Controleer daarom altijd de actuele informatie en vraag bij twijfel persoonlijk advies aan een arts, GGD of gespecialiseerd reizigersadviescentrum.
