Vaak zijn het niet de bekendste plekken van een reis die de meeste indruk op mij maken. Iedereen heeft het over Marrakesh en Fez, maar Marokko barst van de prachtige natuur die een stuk minder bekend is. Dat is ook het geval bij de Dades kloof in Marokko. Natuurlijk had ik vooraf al wel wat foto’s gezien van die beroemde rotsformaties en wist ik dat we hier hele toffe hikes konden gaan doen. Maar pas toen we er zelf rondreden én vooral toen we te voet de kloof in gingen, merkte ik hoe mooi dit deel van Marokko werkelijk is.
We bezochten de Dades kloof tijdens onze rondreis door Marokko met onze kinderen. En wat mij betreft is dit absoluut een plek om in je reisroute op te nemen. Niet alleen om even bij de bekende uitzichtpunten te stoppen, een foto te maken en weer verder te rijden. Trek er minstens twee dagen voor uit, blijf er bij voorkeur een paar nachten slapen en ga vooral wandelen. Juist te voet ervaar je hoe indrukwekkend de Dades Gorge is.
In dit artikel vertel ik je wat er te zien en te doen is in de Dades kloof in Marokko, waar je mooi kunt wandelen, waar je het beroemde uitzicht op de haarspeldbochten vindt en waarom de Monkey Fingers zo bijzonder zijn. Natuurlijk deel ik ook onze fijne plek om te overnachten én praktische tips voor je bezoek.
Waar ligt de Dades kloof in Marokko?
De Dades kloof, ook wel de Dades Gorge of Gorges du Dadès genoemd, ligt in het Atlasgebergte in het zuiden van Marokko. De kloof is uitgesleten door de rivier de Dades en ligt langs de route tussen onder andere Ouarzazate en Merzouga. Daardoor is het een perfecte tussenstop wanneer je een rondreis maakt waarbij je de steden en kasbahs van Marokko combineert met de Sahara woestijn.
Het landschap verandert hier continu. Je rijdt langs groene stukken in de vallei, traditionele dorpen en kasbahs, terwijl enorme roodbruine rotswanden boven je uittorenen. Even verderop worden de bergen weer ruiger en kaler. Vooral dat contrast vond ik ontzettend mooi.
Wij bleven hier twee nachten en dat zou ik zeker minimaal aanraden. De Dades kloof is namelijk veel meer dan een mooie autoroute waar je in een paar uur doorheen rijdt.
Monkey Fingers: de bekendste rotsformaties van de Dades kloof
Een van de bekendste plekken in de Dades kloof zijn de Monkey Fingers, ook wel de Monkey Paw Mountains genoemd. Zodra je de rotsformaties ziet, begrijp je waar die naam vandaan komt. Door miljoenen jaren erosie zijn de rotsen uitgesleten tot lange, ronde vormen die een beetje doen denken aan vingers of apenpoten.
Dit is een van die landschappen waarbij je vanzelf wat langer blijft kijken. Vanaf verschillende punten langs de weg heb je uitzicht over de Monkey Fingers, maar ik raad vooral aan om niet alleen van bovenaf te kijken.
Want je kunt er ook tussendoor wandelen. En dát vond ik uiteindelijk veel indrukwekkender. En dan is dit wat mij betreft nog niet eens de mooiste wandeling door de Dades kloof!
Wandelen door de Dades kloof: onze mooiste ervaring
Voor onze wandeling door de Dades kloof in Marokko parkeerden we bij Hotel Café Restaurant Kasbah Ait Arbi. Vanaf daar gingen we naar beneden, richting de kloof. En dan kom je ineens terecht in een compleet andere wereld!
Waar je vanaf de weg vooral neerkijkt op de grillige rotsformaties, sta je nu namelijk ineens midden tussen de enorme rotswanden. We liepen door smalle doorgangen, klauterden over rotsen en moesten elkaar hier en daar even een hand geven. Op sommige plekken liepen we over stenen door kleine stroompjes water.
Dat maakte de wandeling voor ons juist zo leuk. Het is geen aangelegd wandelpad waarop je gedachteloos achter elkaar aan loopt. Je bent echt bezig met de omgeving en met het vinden van je weg door de kloof. Onze kinderen vonden het klauteren geweldig.
Onderweg ontdekten we bovendien stenen met fossiele afdrukken. Grote, kleine, lichte en donkere stenen; alleen al kijken naar wat er allemaal tussen de rotsen lag was voor de jongens een avontuur op zich. Je ziet hier ontzettend veel verschillende kleuren en structuren in het gesteente.
Uiteindelijk kwamen we hoger uit en konden we de kloof ineens van bovenaf bekijken. Dat vond ik misschien nog wel het mooiste moment van de wandeling. Eerst loop je letterlijk tussen en onder de enorme rotsformaties door en een tijdje later kijk je neer op het landschap waar je zojuist doorheen bent geklauterd. Juist die beide perspectieven maken de wandeling door de Dades kloof compleet.
Daarna liepen we via een dorp met traditionele kasbahs weer terug. In totaal waren we ruim drie uur onderweg. Je kunt nog veel langer wandelen. Met onze kinderen bleek deze wandeling de perfecte afstand en intensiteit te zijn.
Wandelen met of zonder gids?
Hoewel je deze wandeling zelf kunt proberen te lopen, zou ik aanraden om met een lokale gids op pad te gaan. De route is namelijk niet aangegeven. Bovendien is dit geen vlakke wandeling over een goed gemarkeerd wandelpad. Je moet op sommige stukken klimmen en klauteren en afhankelijk van de hoeveelheid water kan de situatie in de kloof veranderen. Met een fikse regenbui kan de situatie (en de veiligheid!) tijdens je wandeling door de Dades kloof zomaar opeens omslaan.
En zonder gids lijkt het mij ook vrij lastig om te ontdekken waar je nou precies wel of niet overheen kunt klimmen. Een lokale gids weet precies welke doorgangen je kunt nemen en welke route op dat moment het meest geschikt is. Zeker wanneer je, zoals wij, met kinderen reist, geeft dat extra rust. En de kosten vonden we ook reuze meevallen, dat zal je niet tegenhouden.
Tegelijkertijd moet je natuurlijk zelf inschatten of de wandeling bij je gezin past. Onze jongens zijn gewend om te wandelen en vonden juist het klauteren en klimmen erg leuk. Onze jongste van toen twee jaar oud droeg ik in een draagzak.
De beroemde haarspeldbochten van de Dades Gorge
Naast de Monkey Fingers is er nog een beeld dat bijna iedereen die de Dades kloof opzoekt waarschijnlijk al eens heeft gezien: de spectaculaire haarspeldbochten. De weg slingert hier in een paar scherpe bochten tegen de bergwand omhoog. Van beneden is dat al bijzonder om te zien, maar het mooiste uitzicht krijg je natuurlijk van bovenaf.
Een perfecte plek daarvoor is Restaurant Timzzillite. Vanaf hier kijk je prachtig uit over de haarspeldbochten en de kloof. Wij combineerden het uitzicht met een heerlijke lunch. Je kunt er zowel binnen als buiten zitten en het is heerlijk om even rustig te eten terwijl je uitkijkt over een van de bekendste wegen van Marokko. Neem hier dus vooral de tijd. Dit is niet alleen een fotostop.
Rijd verder richting M’semrir
Veel reizigers rijden tot de haarspeldbochten, maken hun foto’s en draaien daarna weer om. Heb je voldoende tijd? Rijd dan juist nog een stuk verder richting M’semrir. De route zelf is namelijk een groot deel van de belevenis.
Hoe verder je rijdt, hoe ruiger het landschap wordt. De rotsformaties veranderen voortdurend en je krijgt steeds weer nieuwe uitzichten over de bergen en de vallei. Wij vonden dit een ontzettend mooie autorit.
Je hoeft daarbij niet per se M’semrir als einddoel te hebben. Rijd zolang je het leuk vindt, stop onderweg bij mooie uitzichtpunten en draai daarna weer om. Juist dat rustig rondrijden en stoppen waar wij iets moois zagen, maakte onze dagen in de Dades vallei zo fijn. En mocht het nodig zijn, er is een tankstation in M’semrir.
Praktische tips voor je bezoek aan de Dades kloof
Wil je zoveel mogelijk uit je bezoek halen, dan zijn er een paar dingen die ik vooraf zou regelen of meenemen.
De databundel van je Nederlandse telefoonabonnement werkt niet in Marokko. Beter koop je een eSIM voor Marokko. Download daarnaast vooraf een offline kaart op je telefoon. Zeker wanneer je avontuurlijke wandelingen maakt, zoals in de Dades kloof, is het verstandig niet alleen te rekenen op mobiel bereik.
De Dades kloof is absoluut een plek waar ik stevige schoenen zou aantrekken. Wandelschoenen of goede sportschoenen met voldoende profiel zijn veel fijner dan gladde sneakers of sandalen. Je loopt over losse stenen, ongelijke rotsen en mogelijk door of langs water. Sommige stenen kunnen glad zijn. Zelf zou ik daarnaast altijd voldoende water meenemen, zeker op warme dagen. En het kan daar heet zijn!
Ook bescherming tegen de zon is belangrijk. In de kloof loop je regelmatig in de schaduw van de rotsen, maar op de hogere en open stukken kan de zon juist behoorlijk fel zijn. Een petje is dan wel fijn. En eventueel een extra laag kleding is handig. In de bergen kan het weer sneller veranderen dan je verwacht.
Controleer namelijk voordat je gaat wandelen door de Dades kloof altijd de weersverwachting. Dat geldt eigenlijk voor iedere bergwandeling, maar in een smalle kloof is het extra belangrijk. Bij hevige regenval kan water snel door een kloof stromen en kunnen omstandigheden totaal anders zijn dan op een droge dag. Ook wanneer het op de plek waar jij staat droog is, kan regen hoger in de bergen invloed hebben op het waterpeil.
Vraag bij twijfel daarom bij je accommodatie of een lokale gids naar de omstandigheden. Na veel regen of wanneer er flink wat regen voorspelt wordt, zou ik sowieso niet zomaar zelf een smalle kloof in lopen. En eerlijk gezegd heb je dan ook gewoon – naast de risico’s – niet echt iets aan de wandeling helaas. Dus hopen op droog weer!
Overnachten in de Dades kloof: mijn tip
Wat onze tijd in de Dades kloof extra bijzonder maakte, was onze accommodatie. Wij sliepen bij Riad Pizzeria Marhaba en daar zou ik zonder twijfel opnieuw boeken. De kamers zijn ontzettend sfeervol ingericht in Afrikaanse en Berberstijl, met veel kleur en traditionele details. Het is geen groot, anoniem hotel, maar juist een gemoedelijke plek waar we ons heel welkom voelden.
Ook het eten vonden we er erg lekker. Maar onze mooiste herinnering heeft eigenlijk niets met de kamer of het uitzicht te maken.
Op een avond werden we door de eigenaar bij hem thuis uitgenodigd om te komen eten. Er werd voor ons gekookt en we zaten daar als gezin bij een Marokkaanse familie thuis aan tafel. Zo’n ervaring kun je vooraf niet plannen of boeken, maar blijft uiteindelijk wel als één van onze meest bijzondere herinneringen van een reis hangen.
Het is voor mij ook precies waarom ik tijdens een rondreis graag voor kleinere, lokale accommodaties kies. Natuurlijk wil ik een fijne kamer en een goed bed, maar juist het persoonlijke contact maakt de reis vaak zoveel specialer.
Hoeveel tijd heb je nodig voor de Dades kloof?
Je kúnt de Dades kloof in één dag bekijken, maar ik zou dat persoonlijk zonde vinden. Met één volle dag kun je bijvoorbeeld ’s ochtends een wandeling maken bij de Monkey Fingers, daarna lunchen met uitzicht op de beroemde haarspeldbochten en in de middag verder rijden richting M’semrir. Maar als je de tijd hebt, zou ik twee nachten in de Dades kloof plannen. Daardoor hoef je niet continu op de klok te kijken en kun je ook gewoon stoppen wanneer je onderweg iets moois ziet.
Voor ons werkte dat met de kinderen heel fijn. Een rondreis door Marokko kan behoorlijk intensief zijn, met veel autorijden, steden, souks, kasbahs en bezienswaardigheden. In de Dades vallei ligt het tempo vanzelf wat lager.
Waarom de Dades kloof in je rondreis door Marokko hoort
Marokko heeft ontzettend veel verschillende gezichten. Je hebt de drukte van Marrakech, eeuwenoude medina’s, de hoge toppen van het Atlasgebergte, palmoases, kasbahs en natuurlijk de woestijn. De Dades kloof laat weer een totaal andere kant van het land zien.
Het landschap is rauw en groots, maar tegelijkertijd liggen er groene valleien en kleine dorpen tussen de bergen. Je kunt er prachtig autorijden, maar ook actief op pad. En het fijne is dat je niet één specifieke bezienswaardigheid hoeft af te vinken om ervan te genieten. Voor ons zat de charme juist in de combinatie.
Dus twijfel je of je de Dades kloof moet opnemen in je rondreis door Marokko? Mijn antwoord is absoluut ja! En plan er vooral niet alleen een snelle fotostop. Want hoe mooi de Dades Gorge vanaf de weg ook is, tussen die enorme rotswanden besef je pas echt hoe indrukwekkend deze plek is.
